maandag 15 juni 2015

Wie heeft de broek aan?

Marlène Dietrich op de filmset van Morocco, 1930.
#5 Modemuze x FASHIONCLASH blogpost

Wie heeft de broek aan?

door Catherine Regout

De rok lijkt nog geen algemeen geaccepteerd kledingstuk voor mannen. In de blog Man-skirt van Rick van Os wordt beschreven dat de mannenrok door een aantal ontwerpers wordt gebruikt om de scheiding tussen typische mannen- en vrouwenkleding te verleggen, maar dat de rok (tot nu toe) voornamelijk vrouwelijke associaties oproept. Bij de van oorsprong mannelijke broek is echter het omgekeerde aan de orde: voor vrouwen is de broek een volkomen geaccepteerd kledingstuk geworden. Er bestaan vrouwelijke broeken voor elke gelegenheid, van praktisch en comfortabel tot Le Smoking en de Power Suit. De broek is echter niet altijd een voor vrouwen geaccepteerde kledingkeuze geweest.

‘When the woman wears the trousers’
Aan het einde van de 19de en het begin van de 20ste eeuw namen vrouwen steeds vaker deel aan sportactiviteiten waarbij het dragen van een lange rok onpraktisch was. Er werd gezocht naar alternatieven. Een broek was echter nog ‘onfatsoenlijk’, zoals Sjouk Hoitsma aangeeft in de blog met gelijknamige titel. De eerste feministische golf, waarbij vrouwen opkwamen voor meer gelijkheid met de man, vond in dezelfde periode plaats. De voor die tijd geëmancipeerde vrouwen namen afscheid van het ongemakkelijke korset, verruilde hun lange haar voor het model van een korte bob en kleedde zich in zogenaamde Garçonne-stijl. Deze stijl werd populair bij vrouwen na de Eerste Wereldoorlog en richtte zich in de kleding op het vervagen van het onderscheid tussen seksen. Vrouwen gingen broeken dragen, wat voorheen alleen tot het ‘territorium’ van de man behoorde, alhoewel deze broeken vooralsnog alleen in huis of op het strand werden gedragen. ( A. Fukai, Fashion. A History from the 18th to the 20th Century. Volume II: 20th Century, Kyoto 2002 (p.432) )
Strandpyjama van Maison de Bonneterie,
bestaande uit een lange broek van donkerblauwe wol en top van ongebleekt linnen met donkerblauwe noppenprint,
circa 1935, collectie Gemeentemuseum Den Haag.


‘When the woman wears the trousers’
Amerikaanse Vogue, 8-6-1929, p.91
In het artikel ‘When the woman wears the trousers’, in Amerikaanse Vogue van 8 juni 1929, worden verschillende outfits getoond en beschreven waarbij het zowel praktisch als modieus is om als vrouw een broek te dragen. (Amerikaanse Vogue, 8-6-1929, p.91). In de collectie van het Gemeentemuseum Den Haag is een strandpyjama met lange broek opgenomen die overeenkomsten heeft met een afgebeelde strandpyjama van het artikel in Vogue.

Hollywoodfilms werden in de jaren 1930 internationaal getoond en hadden een grote aantrekkingskracht, waardoor actrices, zoals Marlène Dietrich, door vele vrouwen als voorbeeld werden gezien. Naast bekende modetijdschriften, zoals Vogue, hadden Hollywood actrices invloed op de heersende mode. Toen Marlène Dietrich zich voor de film Morocco (1930) in een mannenpak hulde en liet zien dat ze ondanks deze masculiene kledingstijl, en met behulp van make-up, nog steeds vrouwelijk kon zijn, werd de broek voor vrouwen een geaccepteerdere kledingkeuze. In 1963 presenteerde André Courrèges een avondensemble met broek voor vrouwen en in 1966 voegde Yves Saint Laurent daar Le Smoking aan toe. Ze doorbraken het taboe op broeken voor vrouwen binnen haute couture en creëerden een vrouwelijke broek geschikt voor feestelijke gelegenheden. (A. Fukai, 2002, pp.448,488)

De Power Suit als uiting van macht en emancipatie
In verschillende literatuur wordt de link tussen het ‘mannenpak’ en (uitstraling van) macht gelegd. (Onder meer: D. Crane, Fashion and its social agendas : class, gender, and identity in clothing, Chicago 2000, F. Davis, Fashion, culture, and identity, Chicago 1994 en A. Fukai, Fashion. A History from the 18th to the 20th Century. Volume II: 20th Century, Kyoto 2002) De broek zou, net als brede schouders, een uiting van mannelijke autoriteit zijn. Toen Margaret Thatcher in 1979 de eerste vrouwelijke Prime Minister van Engeland werd, kwam de strijd voor gelijkheid van man en vrouw ook op de werkvloer internationaal onder de aandacht. In de jaren tachtig kwam de Power Suit op en werd voornamelijk gedragen door werkende vrouwen. Dit ensemble, bestaande uit een blazer, in de jaren 1980 vaak met grote schoudervullingen, blouse en broek, is afgeleid van het mannenpak. De brede schouders, scherpe lijnen en monochrome ontwerpen zouden de autoriteit, bekwaamheid en gelijkwaardigheid van de werkende vrouw ten opzichte van de werkende man benadrukken; emancipatie ten voeten uit.
De Power Suit heeft niet voor niets deze naam gekregen en wordt (in enigszins aangepaste vorm) nog steeds ingezet ter benadrukking van macht en gezag door vrouwen op vooraanstaande posities, zoals Angela Merkel en Hillary Clinton.

 Le Smoking, Yves Saint Laurent, 1966, foto: Helmut Newton.
De reden waarom de rok voor mannen (nog) niet geaccepteerd is, terwijl de broek voor vrouwen een standaard kledingstuk is geworden? Het is niet met zekerheid te zeggen, maar wellicht spelen de praktische en comfortabele pasvorm een rol naast de associaties van de ‘manlijke’ broek met macht, autoriteit en emancipatie. Waarden die aan de rok niet zijn verbonden.


Modemuze verbindt op een online platform de mode- en kostuumcollecties van zeven Nederlandse musea met verhalen van mode- en kostuumliefhebbers als een bron van inspiratie voor een breed publiek. In samenwerking met FASHIONCLASH festival komt Modemuze de hele maand juni met een serie blogs rondom het thema van dit jaar: ‘Gender’.

Meer Modemuze x FASHIONCLASH blogs: http://www.modemuze.nl/



Angela Merkel in Power Suit

Hillary Clinton in Power Suit



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...